|
Μετά από 18 χρόνια συντηρητικών κυβερνήσεων στην Ισλανδία έγινε η αριστερή στροφή. Η νέα πρωθυπουργός, Γιοχάνα Σιγκουρνταρντότιρ, οφείλει τη νίκη της στην πιστωτική κρίση, που συγκλόνισε το νησί. Ενσαρκώνει τη διάθεση των Ισλανδών για μια νέα αρχή και για περισσότερη γυναικεία συμμετοχή στην εξουσία.
Οι περισσότεροι οπαδοί της δεν την είχαν ξαναδεί έτσι. Με τα χέρια ψηλά κι ένα λαμπρό χαμόγελο η Γιοχάνα Σιγκουρνταρντότιρ μπήκε φουριόζα στο εκλογικό πάρτι σε μια αίθουσα του Γκραν Χοτέλ στο Ρέικιαβικ. Ποτέ δεν ήταν τόσο αστραφτερή, ποτέ τόσο αυθόρμητη. «Ήρθε η ώρα μας», φωνάζει στο μικρόφωνο απευθυνόμενη στους πανευτυχείς Σοσιαλδημοκράτες. Το 29,8% των 228.000 ψηφοφόρων εξέφρασαν την προτίμησή τους στην Σιγκουρνταρντότιρ κι άλλαξαν το δεξιό τοπίο στη χώρα των Γκέιζερ.
Η νέα πρωθυπουργός φοράει ένα λευκό γιλέκο πάνω από το μαύρο πουλόβερ της, η ενδυματολογική της επιλογή δεν είναι τυχαία. Η 66χρονη Σοσιαλδημοκράτισσα χρωστά τη νίκη της στις πρόωρες εκλογές στην χρηματοπιστωτική κρίση που έφερε την Ισλανδία στο χείλος του γκρεμού. Ο πρώην πρωθυπουργός Γκέιρ Χάαρντε, ο υπουργός Οικονομικών και ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας αναγκάστηκαν να παραιτηθούν υπό την πίεση των συνεχών διαδηλώσεων, σε μια χώρα που δεν ήξερε τι θα πει διαδήλωση μετά τη δεκαετία του ’50.
Η Σιγκουρνταρντότιρ έπεισε τους πολίτες ότι μπορεί να δρομολογήσει ένα νέο ξεκίνημα για τη χώρα, παρά το γεγονός ότι είναι εδώ και 30 χρόνια μέλος της Βουλής, εννιά εξ αυτών και με την ιδιότητα της υπουργού Κοινωνικών Υποθέσεων.
Η δραστηριοποίησή της υπέρ των αδυνάτων, η σταυροφορία της κατά της διαφθοράς της χάρισαν το παρατσούκλι «Αγία Γιοχάνα». Το γεγονός ότι είναι λεσβία και έχει παντρευτεί γυναίκα δεν σοκάρει, ούτε καν απασχολεί τους Ισλανδούς.
Δεν είναι τυχαίο το ότι ανέλαβε την πρωθυπουργία στην Ισλανδία μία γυναίκα, μόλις η χώρα γκρεμίστηκε. Πολλοί Ισλανδοί έχουν σιχαθεί την ανδροκρατούμενη ελίτ της χώρας, που οδήγησε την Ισλανδία στο χείλος της πτώχευσης. Ο υψηλός πληθωρισμός, η αυξανόμενη ανεργία και η απώλεια της διεθνούς αναγνώρισης ως σταθερής οικονομίας είναι μόνο κάποιες από τις επιπτώσεις της ριψοκίνδυνης πολιτικής που ακολούθησαν οι ισλανδικές τράπεζες με την απόλυτη συναίνεση της συντηρητικής κυβέρνησης.
«Πολλοί Ισλανδοί επιστρέφουν και πάλι στις παλιές αξίες», τονίζει ο Χέλγκι Γκούνλαουγκσον, καθηγητής Κοινωνιολογίας στο πανεπιστήμιο του Ρέικιαβικ. «Τα προηγούμενα χρόνια ήταν όλοι μεθυσμένοι με το χρήμα».
Αυτό το μεθύσι τελείωσε. Οι 30 μεγαλομάναντζερ των -στο μεταξύ κρατικοποιημένων- τραπεζών το έσκασαν στο εξωτερικό, άνοιξε ο δρόμος για τα γυναικεία στελέχη. Περισσότερες γυναίκες στην εξουσία, αυτή είναι η επιθυμία πολλών Ισλανδών. «Οι γυναίκες είναι πιο προσεκτικές από τους άνδρες», λέει η Χρουντ Στάινγκριμσντοτιρ, κόρη ενός πρώην πρωθυπουργού.
Η άποψή της αποδεικνύεται στην Ισλανδία: Η Audur Capital, η μόνη εταιρεία στον ισλανδικό χρηματοπιστωτικό τομέα που έκλεισε την περασμένη χρονιά με κέρδη διοικείται από δύο γυναίκες. Αλλά και τα εκλογικά αποτελέσματα αντικατοπτρίζουν την ελπίδα των Ισλανδών για επικράτηση των γυναικείων αξιών: 27 από τις 63 έδρες της Βουλής καλύπτονται πλέον από γυναίκες, ποτέ η γυναικεία συμμετοχή στο Κοινοβούλιο δεν είχε φτάσει στο 43%.
Δεύτερο κόμμα μετά τους Σοσιαλδημοκράτες αναδείχθηκε το συντηρητικό Κόμμα της Ανεξαρτησίας, με 24%, το οποίο μετέτρεψε στα 18 χρόνια της εξουσίας του την Ισλανδία από φυσικό παράδεισο σε χρηματοπιστωτικό λαβύρινθο.
«Ίσως να ήμασταν υπερβολικά υπομονετική με την προηγούμενη κυβέρνηση, ίσως έπρεπε να πιέσουμε νωρίτερα για εκλογές», λέει η Σιγκουρνταρντότιρ.
Το αν ο συνασπισμός της με τους Αριστερούς Πράσινους, που συμμάχησαν μαζί της και τους δύο μήνες της μεταβατικής κυβέρνησης, θα κρατήσει, μένει να φανεί.
Μαζί έχουν λάβει το 51,5% των ψήφων- την απόλυτη πλειοψηφία. Όμως, οι Σοσιαλδημοκράτες θέλουν την ένταξη της χώρας στην Ε.Ε., οι Πράσινοι όχι. Η υπουργός Περιβάλλοντος, Θόρουν Σβέινγιαναρντότιρ, είναι σαφής: «Αυτή η νίκη είναι ένα σαφές μήνυμα ότι οι Ισλανδοί θέλουν την ένταξη στην Ε.Ε.».
|