HAYGH

ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ ΠΟΥΛΙΔΟΥ

Ήταν απλώς μια γνωμοδοτική απόφαση - που απειλεί να αλλάξει τη μορφή του κόσμου μας. Το διεθνές δικαστήριο της Χάγης, που ιδρύθηκε και τελεί υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, κλήθηκε να κρίνει αν η διακήρυξη ανεξαρτησίας του Κοσόβου ήταν νόμιμη ή παράνομη. Ήταν σύννομη, εκτίμησε το δικαστήριο κι έβαλε μπουρλότο σε κάθε αποσχιστικό όνειρο απανταχού της Γης. Οι Τουρκοκύπριοι στην Κύπρο, οι Σέρβοι της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, η Καταλωνία στην Ισπανία, η Φλάνδρα στο Βέλγιο, η Σκωτία στη Βρετανία, η Αμπχαζία και η Ν. Οσετία στη Γεωργία, η Ταϊβάν, το Θιβέτ και η Ξιάν στην Κίνα ανασκίρτησαν και είδαν την απόφαση «προσωπικά». Τι κι αν το δικαστήριο έσπευσε να διευκρινίσει ότι με τη γνωμοδοτική του απόφαση δεν απάντησε στο ερώτημα «αν το Κόσοβο πληροί τα κριτήρια ανάδειξής του σε κράτος» - ο φελλός έφυγε απ' τη μποτίλια κι ο αέρας διασκορπίστηκε...

Η απόφαση, λένε οι πληροφορίες, ελήφθη με την πλειοψηφία των 10 προς 4, κατά την ακροαματική δε διαδικασία ανέπτυξαν τις απόψεις τους 29 χώρες (ανάμεσα στις οποίες ήταν η Ελλάδα, η Κύπρος, η Ισπανία, οι ΗΠΑ, η Ρωσία κ.ά.). Κατά τις αναλύσεις, αναμένεται πλέον το Κόσοβο να προσέλθει στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο για να ζητήσει να γίνει μέλος των Ηνωμένων Εθνών. Όμως, η αίτηση θα κριθεί κατ' αρχάς στο Συμβούλιο Ασφαλείας, όπου θα πρέπει να λάβει την ομόφωνη έγκριση για να λάβει την άγουσα για τη Γενική Συνέλευση. Και εκεί, η Ρωσία φαίνεται πως θα σταθεί αρνητική.

Την ανεξαρτησία του Κοσόβου έχουν ως σήμερα αναγνωρίσει 69 χώρες - όλα σχεδόν τα μέλη της Ε.Ε. (πλην Ελλάδας, Κύπρου, Ισπανίας, Σλοβακίας και Ρουμανίας), ενώ αντίθετες έχουν επίσης δηλώσει η Ρωσία, η Κίνα, η Γεωργία και οι περισσότερες λατινοαμερικανικές, ασιατικές και αφρικανικές χώρες. Σε τούτη τη φάση, η Μόσχα δήλωσε πως η κρίση της δεν επηρεάζεται από την απόφαση του Δικαστηρίου και άρα η θέση της παραμένει «αναλλοίωτη», η Ισπανία δήλωσε λακωνικά πως η απόφαση «είναι σεβαστή», η Κύπρος απόλυτα απογοητευμένη ψέλλισε πως «η απόφαση του δικαστηρίου διαφοροποιεί την περίπτωση του Κοσόβου από την περίπτωση της Κύπρου», η Ελλάδα κατέφυγε στις γενικές αρχές («οι σχέσεις καλής γειτονίας, η περιφερειακή συνεργασία και ο διάλογος αποτελούν τα θεμέλια πάνω στα οποία έχει οικοδομηθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση» σημείωσε το υπουργείο Εξωτερικών στην ανακοίνωσή του), η Κίνα ευσχήμως υποστήριξε τη Σερβία μιλώντας για την ανάγκη «σεβασμού της εθνικής κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας, που αποτελούν θεμελιώδεις αρχές και τη βάση του παγκόσμιου νομικού συστήματος». Αντίθετα οι ΗΠΑ κάλεσαν την Υφήλιο να αναγνωρίσει την ανεξαρτησία του Κοσόβου και η Ε.Ε. ενθάρρυνε Σερβία και Κόσοβο να διαπραγματευτούν το μέλλον των σχέσεών τους.

Η «επόμενη μέρα» βρίσκει τη Σερβία «ταπεινωμένη», όπως δήλωσαν οι ηγέτες της, και σε βαθιά περισυλλογή για τις αντιδράσεις της. Οι πληροφορίες αναφέρουν πως η στρατιωτική απάντηση «αποκλείεται», όμως συζητείται η εφαρμογή ενός εμπορικού εμπάργκο αλλά και η διακοπή της ηλεκτροδότησης του Κοσόβου με παρενέργειες στις τηλεπικοινωνίες και το ίντερνετ. Η φιλοδυτική κυβέρνηση συνασπισμού του προέδρου Μπ. Τάντιτς και του σοσιαλιστή Ί. Ντάτσιτς σήμερα κλυδωνίζεται και κανείς δεν αποκλείει την προκήρυξη πρόωρων εκλογών το 2011, υπό την πίεση του αντιπολιτευτικού δεξιού κόμματος του Τ. Νίκολιτς. Η Ε.Ε. πάντως, εκτιμάται πως θα πιέσει τη Σερβία να δεχθεί το αποτέλεσμα (ως προς το οποίο όμως το Βελιγράδι δήλωσε την απόλυτη αντίθεσή του) για να ανοίξει τον δρόμο της ενταξιακής του προοπτικής και να διευθετήσει το πρόβλημα των 120.000 Σέρβων που ζουν εγκλωβισμένοι στο βόρειο Κόσοβο.

Η απόφαση του δικαστηρίου πυροδότησε κλίμα αποσταθεροποίησης σε πολλές περιοχές του κόσμου, ενώ πιθανολογείται πως από δω και πέρα θα εκδηλωθούν ταυτόχρονα δύο αντίρροπες κινήσεις: η πίεση των αποσχιστικών κινημάτων αφενός, αλλά και η προώθηση σκληρών πολιτικών εδραίωσης της εθνικής κυριαρχίας αφετέρου. Και ήταν μια απλή γνωμοδοτική απόφαση...