Αυστηροποιημένο, με προβληματικές διατάξεις, όπως εκείνη των εξετάσεων ελληνικής γλώσσας, και αδυναμίες, που θα οδηγήσουν σε αποκλεισμούς ακόμη και παιδιών της δεύτερης γενιάς. Με αυτό τον τρόπο σχολιάζουν το τροποποιημένο νομοσχέδιο για την ιθαγένεια που κατατέθηκε την Πέμπτη μεταναστευτικές κοινότητες και οργανώσεις δικαιωμάτων, αναγνωρίζοντας πάντως πως ο βασικός κορμός της ρύθμισης δεν άλλαξε.

Ο Αχμέτ Μοαβία προειδοποιεί πως το τεστ της ελληνικής γλώσσας θα αποκλείσει την πλειοψηφία των μεταναστών από τη χορήγηση ιθαγένειας, αφού δεν υπάρχουν δομές για την εκμάθηση της γλώσσας.
"Τη σκλήρυνση του νομοσχεδίου μετά τις πιέσεις Ν.Δ. και ΛΑΟΣ" επισημαίνει ο Αχμέτ Μοαβία, συντονιστής του Ελληνικού Φόρουμ Μεταναστών, τονίζοντας κυρίως αδυναμίες που θα αποκλείσουν πολλά παιδιά της β' γενιάς μεταναστών. Όπως σημειώνει, "το νομοσχέδιο απαιτεί ως προϋπόθεση τη νόμιμη 5ετή παραμονή και των δύο γονιών, χωρίς να κάνει καμία πρόβλεψη για τις μονογονεϊκές οικογένειες. Το ίδιο ισχύει και για τα παιδιά που φοιτούν σε σχολεία, όπως το αραβικό, το πολωνικό, το γαλλικό ή το αμερικάνικο, μιας και το νομοσχέδιο ορίζει την 6ετή φοίτηση σε ελληνικά μόνο σχολεία". Επιπλέον, ο Αχμέτ Μοαβία προειδοποιεί πως το τεστ της ελληνικής γλώσσας θα αποκλείσει την πλειοψηφία των μεταναστών από τη χορήγηση ιθαγένειας, αφού δεν υπάρχουν δομές για την εκμάθηση της γλώσσας.
Ως παράδειγμα φέρνει την κατάσταση που προέκυψε, για παράδειγμα, με τα Κέντρα Εκπαίδευσης Ανηλίκων, που χορηγούσαν κρατική πιστοποίηση της ελληνικής γλώσσας, η οποία αποτελεί προϋπόθεση για την άδεια του επί μακρόν διαμένοντος. Όπως μας λέει χαρακτηριστικά, "τα κέντρα αυτά υπολειτουργούσαν εξ αρχής, ενώ κάποια στιγμή διέκοψαν τη λειτουργία τους λόγω της έλλειψης των ευρωπαϊκών πόρων στους οποίους στηρίζονταν...". Καταλήγοντας πάντως ο Μοαβία αναγνωρίζει ότι το νομοσχέδιο είναι τουλάχιστον "ένα πρώτο βήμα" και ελπίζει κατά τη συζήτηση στη Βουλή "να μη γίνουν και άλλες υποχωρήσεις αυστηροποιήσεις, που θα αυξήσουν τις προϋποθέσεις στη χορήγηση της ιθαγένειας".
"Κάτω από τον μέσο όρο των ευρωπαϊκών χωρών"
Στις προβληματικές διάταξεις για τα τεστ γλώσσας, πολιτικής αγωγής και ιστορίας επικεντρώνεται ο Μίλτος Παύλου, Διευθυντής του Εθνικού Παρατηρητηρίου του Ρατσισμού και της Ξενοφοβίας ΕΝΩΣΗ‐ΚΕΜΟ/i-RED. "Η πολιτεία δεν μπόρεσε να εγγυηθεί τα μαθήματα ελληνικής για τη χορήγηση της άδειας επί μακρόν διαμένοντος, θα καταφέρει να ανταποκριθεί στην αντίστοιχη προϋπόθεση για τη χορήγηση της ιθαγένειας;" αναρωτιέται ο κ. Παύλου, σημειώνοντας ότι "το αποτέλεσμα της κρατικής ανεπάρκειας είναι μέχρι σήμερα μόλις 130 μετανάστες να έχουν λάβει την άδεια επί μακρόν διαμένοντος". Προσθέτει δε πως το κόστος των εξετάσεων θα είναι αρκετά μεγάλο για τη διοίκηση, επιβαρύνοντας την ήδη επιβαρυμένη κατάσταση, τη στιγμή που θα μπορούσε να λυθεί από μια επιτροπή, που θα πιστοποιούσε, μεταξύ άλλων, τη γνώση της γλώσσας".
Επιπλέον, ο κ. Παύλου εκφράζει την έντονη δυσαρέσκειά του για την προσθήκη της "επιτυχούς" 6ετούς φοίτησης σε ελληνικό σχολείο για τη χορήγηση της ιθαγένειας στα παιδιά των μεταναστών. "Γιατί προστέθηκε ο όρος 'επιτυχής' φοίτηση και τι σημαίνει; Αν ένα παιδί έχει βαθμούς κάτω του 10, δεν θα λαμβάνει ιθαγένεια; Αν ένα παιδί, λόγω οικογενειακών προβλημάτων ή φτώχειας, δεν καταφέρνει να ανταποκριθεί στα μαθήματά του, θα αποκλείεται; Πριν από έναν μήνα είχα δηλώσει ότι το νομοσχέδιο είναι στον μέσο όρο των ευρωπαϊκών χωρών και λίγο πιο κάτω. Τώρα μπορώ να πω με βεβαιότητα ότι είναι κάτω από τον μέσο όρο"!
"Δεν αλλάζει η φιλοσοφία του νομοσχεδίου"
Ο πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου Κωστής Παπαϊωάννου, πάντως σχολίασε πως οι τροποποιήσεις που έγιναν "δεν αλλάζουν τη φιλοσοφία του νομοσχεδίου", ωστόσο, επισήμανε ότι οι τροποποιήσεις θα μπορούσαν να γίνουν με επιμέρους υπουργικές αποφάσεις. Ο κ. Παπαπαϊωάννου επέμεινε στις παρατηρήσεις της ΕΕΔΑ, που δημοσιοποιήθηκαν πριν λίγες μέρες και αφορούν, μεταξύ άλλων, στην απόδοση πολιτικών δικαιωμάτων και στις κατηγορίες αλλοδαπών που έχουν τα ουσιαστικά προσόντα, ανεξάρτητα από τον τύπο της άδειας παραμονής τους, καθώς και στην ανάγκη πρόβλεψης για τις μονογονεϊκές οικογένειες.
"Δικαίωση της φοβίας και της ιδεοληψίας"
"H ευρωπαϊκή εμπειρία στα ζητήματα ιθαγένειας και μετανάστευσης δείχνει ότι όσο οπισθοχωρεί κανείς στις πιέσεις για λιγότερο φιλελεύθερες λύσεις τόσο τροφοδοτεί μια πιο επιθετική συντηρητική πολιτική για περαιτέρω σκλήρυνση" υπογραμμίζει με νόημα ο καθηγητής Παντείου και Πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου Δημήτρης Χριστόπουλος. Προσθέτει δε πως "τελικά αυτό που συμβαίνει δεν είναι τόσο ο καθησυχασμός των συντηρητικών αντανακλαστικών του εκλογικού σώματος. Έτσι, οι υπαναχωρήσεις -μικρές ή μεγάλες, πραγματικές ή συμβολικές- εκλαμβάνονται ως υποταγή στην ιδεολογική ηγεμονία μιας "κλειστής" πολιτικής κοινότητας και ως δικαίωση της φοβίας και της ιδεοληψίας. Με απλά λόγια, "τρώγοντας έρχεται η όρεξη". Η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου επανέρχεται με συγκεκριμένες προτάσεις τροποποιήσεων στο προσχέδιο, αντίβαρο προς αυτές τις πιέσεις. Ο αγώνας για ένα νέο δημοκρατικό καθεστώς ελληνικής ιθαγένειας στην κατεύθυνση του οποίου κινείται η νομοθετική αυτή πρωτοβουλία είναι ένα ανοιχτό πολιτικο-ιδεολογικό διακύβευμα.