Plan B και στη μεταναστευτική πολιτική εφαρμόζει η κυβέρνηση. Σε μια εμφανή προσπάθεια να διαπραγματευτεί τη συναίνεση Ν.Δ. και ΛΑΟΣ στα σκληρά μέτρα του Προγράμματος Σταθερότητας, αλλά και υπό τον φόβο του πολιτικού κόστους, η κυβέρνηση υποχώρησε ακόμη περισσότερο από τις αρχικές διστακτικές της προτάσεις για τη χορήγηση ιθαγένειας σε παιδιά μεταναστών ή σε μετανάστες με πολιτογράφηση, κάνοντας τις διατάξεις του τελικού σχεδίου του υπουργείου Εσωτερικών πολύ πιο αυστηρές.
«Παραμένουμε σταθεροί στους αρχικούς μας στόχους» υποστήριξε παρουσιάζοντας το προσχέδιο νόμου, που κατατέθηκε στη Βουλή, ο Γ. Ραγκούσης. Ωστόσο, όλες οι αλλαγές που έγιναν ήταν προς μία κατεύθυνση: να μείνουν εκτός πολλοί μετανάστες που ζουν χρόνια στη χώρα μας.
Αυτό φαίνεται κατ’ αρχήν από τις προϋποθέσεις για την απόκτηση ελληνικής ιθαγένειας από τα παιδιά των μεταναστών. Για όσα έχουν γεννηθεί στην Ελλάδα, προϋπόθεση αποτελεί η 5ετής νόμιμη παραμονή όχι μόνο του ενός -όπως προέβλεπε το αρχικό σχέδιο- αλλά και των δύο γονέων τους, γεγονός που εξαιρεί αρκετά από αυτά. Όπως τονίστηκε δε, η 5ετής διαμονή αφορά αποκλειστικά μόνιμους και όχι προσωρινούς τίτλους διαμονής.
Όσα παιδιά δεν έχουν γεννηθεί στην Ελλάδα θα μπορούν να αποκτήσουν την ελληνική ιθαγένεια με δήλωση των (πάντα νόμιμων) γονέων τους, εφόσον έχουν εξαετή και επιτυχή, όπως προστέθηκε, παρακολούθηση τάξεων του ελληνικού σχολείου. Καμία πρόβλεψη δεν υπήρξε για άλλη μια φορά για τα παιδιά των μεταναστών «χωρίς χαρτιά» που φοιτούν στα ελληνικά σχολεία. Και, φυσικά, για την κατάθεση της αίτησης χορήγησης ιθαγένειας και στις δύο περιπτώσεις πρέπει να καταβάλλεται και παράβολο 100 ευρώ.
Πολλά προσκόμματα στην πολιτογράφηση
Ακόμη πιο ξεκάθαρη είναι η πρόθεση της κυβέρνησης να «κόψει» πολλούς μετανάστες από την ιθαγένεια στην περίπτωση της πολιτογράφησης. Μπορεί να παραμένει στο τελικό σχέδιο η προϋπόθεση της 5ετούς νόμιμης διαμονής (προβλέπεται και προθεσμία 2 ετών για την απάντηση της πολιτείας), προστίθενται ωστόσο μια σειρά από «ουσιαστικές και αποτελεσματικές προϋποθέσεις», σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών.
Ποιες είναι αυτές: Πέρα από το να γνωρίζει ο αιτών επαρκώς τη γλώσσα, πρέπει «να έχει ενταχθεί ομαλά στην οικονομική και κοινωνική ζωή της χώρας» και «να έχει εξοικειωθεί πλήρως με τους θεσμούς και την πολιτική ζωή της χώρας». Πώς ελέγχεται αυτό; Για την ομαλή ένταξη συνεκτιμώνται η γνώση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού, η επαγγελματική και η εν γένει οικονομική του δραστηριότητα, η κοινωνική δράση του, η συμμετοχή σε κοινωνικές και πολιτικές ενώσεις, συλλογικούς φορείς ή σωματεία (με μέλη Έλληνες πολίτες), η φοίτηση σε ελληνικούς εκπαιδευτικούς φορείς, τυχόν συγγενικός τους δεσμός και εξ αγχιστείας με Έλληνα πολίτη, η κατά κυριότητα κτήση ακινήτου για κατοικία και η εν γένει περιουσιακή του κατάσταση. Πρόκειται δηλαδή για ένα πολύ πυκνό «κόσκινο», από το οποίο αρκετοί μετανάστες θα δυσκολευτούν εξαιρετικά να περάσουν.
Και σαν κερασάκι προστίθενται άλλες δύο προϋποθέσεις: για πρώτη φορά στα δικαιολογητικά τρεις συστατικές επιστολές Ελλήνων πολιτών, που θα πρέπει να έχουν γεννηθεί στην Ελλάδα και να κατοικούν στον δήμο μόνιμης κατοικίας του αιτούντος ή να συνδέονται επαγγελματικά μαζί του, καθώς και η δυνατότητα πραγματοποίησης ειδικών τεστ Γλώσσας, Πολιτικής Αγωγής, Ιστορίας κ.ά. από την Επιτροπή Πολιτογράφησης. Η εμπειρία, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τα τεστ, από το «πιστοποιητικό ελληνομάθειας» που καθιέρωσε η κυβέρνηση της Ν.Δ., έχει δείξει ότι τα προβλήματα στην εφαρμογή τους είναι τεράστια. Είναι χαρακτηριστικό ότι μέσα σε τρία χρόνια μόλις 130 μετανάστες κατάφεραν να το εξασφαλίσουν για να μπουν στο καθεστώς τού «επί μακρόν διαμένοντος».
Σε κάθε περίπτωση, η τελεσίδικη καταδίκη για «σοβαρά και επικίνδυνα εγκλήματα» (τρομοκρατία, οργανωμένο έγκλημα, ληστεία), αλλά και για άλλα, όπως η αντίσταση κατά της αρχής, καθώς και οι αρκετά αόριστοι «λόγοι δημόσιας ή εθνικής ασφάλειας», αποτελούν κωλύματα πολιτογράφησης. Σύμφωνα με το σχέδιο, η απόρριψη του αιτήματος πολιτογράφησης από την επιτροπή θα πρέπει να είναι αιτιολογημένη, ενώ προβλέπεται και δευτεροβάθμιος έλεγχος από το Συμβούλιο Ιθαγένειας, στο οποίο θα προεδρεύει επίτιμο μέλος του ΣτΕ.
Για όσους μεταναστεύσουν νόμιμα στην Ελλάδα μετά τη δημοσίευση του νόμου, το πλαίσιο είναι ακόμη αυστηρότερο. Προϋπόθεση πολιτογράφησης ορίζεται η 7ετής συνολικά νόμιμη διαμονή στη χώρα και η κατοχή άδειας «επί μακρόν διαμένοντος», ενώ η διοίκηση θα έχει προθεσμία ενός έτους να απαντήσει.
Ψήφος μόνο στις δημοτικές
Τέλος, από τον προσεχή Νοέμβριο και μόνο για τις δημοτικές (και όχι τις περιφερειακές) εκλογές δικαίωμα ψήφου αποκτούν περίπου 266.000 ομογενείς και μετανάστες, εφόσον όμως έχουν οριστικές άδειες που προϋποθέτουν τουλάχιστον 5 χρόνια προηγούμενης νόμιμης διαμονής (επί μακρόν διαμένοντος, αορίστου διάρκειας κ.λπ.). Το δικαίωμα του εκλέγεσθαι περιορίζεται μέχρι και το αξίωμα του δημοτικού συμβούλου, ενώ προστίθεται ως επιπλέον προϋπόθεση η επαρκής γνώση της ελληνικής γλώσσας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Εσωτερικών, οι αλλοδαποί που μπορούν να εγγραφούν στους εκλογικούς καταλόγους υπολογίζονται στους 76.000. Μάλιστα, ως απάντηση σε όσους μιλούν για αλλοίωση του εκλογικού σώματος, όπως φαίνεται από την κατανομή τους στις νομαρχίες δεν ξεπερνούν κατά μέσο όρο το 0,65% των ψηφοφόρων.
