HAYGH

Του ΝΙΚΟΥ ΣΚΟΠΛΑΚΗ*

Όλα παιγμένα πάνω σ' ένα ψέμα αληθινό τόσο τρυφερά μ' έμπειρα δάχτυλα στο πιάνο. Όλα παιγμέν απάνω σ' ένα σκοπό χωρίς σκοπό. Δεν πάει άλλο το τραγούδι σου με τη φωνή μουκ άποιος πρέπει να πει την παράφωνη αλήθεια έστω κι αν είναι να σωπάσουμε για πάντα.

Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος, Τα ποιήματα του μανδαρίνου, εκδ. Ύψιλον, σ.21.

Υποτίθεται ότι τα προβεβλημένα στελέχη μιλούν με τη φωνή μας, άσχετο αν συνήθως ακούγεται ο αντίλαλος της μεροληψίας τους. Θρυλείται ότι τα προβεβλημένα στελέχη είναι άγρυπνες συνειδήσεις, που επουλώνουν πληγές, μολονότι κάπου-κάπου αποδεικνύεται πως απλώς περιμένουν πότε θα αιμορραγήσει το τραύμα. Διαδίδεται ότι τα προβεβλημένα στελέχη κρατούν μια ζηλευτή ισορροπία ανάμεσα στην προσωπική τους διαφωνία και τη μετρημένη δημόσια κριτική στην παράταξή τους. Παρόλο που μερικές φορές διατυπώνουν με ρητορικό οίστρο αμετροεπείς ετυμηγορίες, σε διχαστικά κείμενα, που αγνοούν συλλογικές και δημοκρατικά ειλημμένες αποφάσεις.

Τα προβεβλημένα στελέχη, κάποτε με βασανιστική (για τους άλλους) εμμονή, παίζουν στο πιάνο της πολιτικής σκηνής, δεξιοτεχνικά, το ίδιο έργο, τα λάθη της πολιτικής τους πρακτικής -ακόμα και αν οι οδυνηρές συνέπειες αυτών των λαθών συνεχίζουν να μας κατατρύχουν. Θά 'ταν παρήγορο, αν η θητεία των προβεβλημένων στελεχών σ' αυτό το ρόλο τους βοηθούσε να συμβιβαστούν με την έλευση νέων ανθρώπων και νεών πολιτικών σχεδίων. Γιατί, στην αριστερά τουλάχιστον, δεν φτάνει να είναι κάποιος μόνον προβεβλημένο στέλεχος. Οφείλει να σέβεται και την αλήθεια όσων ζουν την εποχή τους και πασχίζουν για τις δικές τους ανατροπές. Όσο παράφωνη και να ηχεί αυτή η αλήθεια στ' αυτιά του προβεβλημένου στελέχους. Ας συνειδητοποιήσουμε, ότι όλοι/-ες στην αριστερά πολιτευόμαστε, προχωρούμε και κρινόμαστε, όχι μόνο με τη θεωρία, αλλά κυρίως με την πρακτική μας. Όχι αποκλειστικά με τους στόχους που θέτουμε, όσο με τα μέσα που χρησιμοποιούμε. Αν η ανανέωση και ανασυγκρότηση της αριστεράς κάπως μπορούν να προκύψουν, το πιθανότερο είναι να συντελεστούν με τη στοχαστική προσαρμογή της θεωρητικής μας παράδοσης στις νέες, ιστορικά αναγκαίες δυνατότητες σοσιαλιστικού μετασχηματισμού.

"Otherwise, [we] will be wise historically, a fool in practice", όπως θα έλεγε και ο αριστεριστής Edmund Burke. Ή, σε ελεύθερη προσαρμογή στα καθ' ημάς, ενδεχομένως να είμαστε σοφοί στο περίκλειστο δόγμα του ιδεολογικού μας ρεύματος, αλλά στην πράξη να διακινδυνεύσουμε τη διάχυση της αριστεράς στα κυβερνητικά οξέα κάποιου μετα-εκσυγχρονιστή πολιτικάντη. Άλλωστε, η ανανέωση που επιβάλλεται με τετελεσμένα, διαρροές στους φορείς της μιντιοκρατίας, συμμαχίες με τον νεοφιλελεύθερο δικομματισμό στα πανεπιστήμια, με αλαζονεία και υπονόμευση του ΣΥΡΙΖΑ, η οποία αναβαπτίζεται σε "πικρία", με δαιμονοποίηση ολόκληρων συνιστωσών, η οποία αυτάρεσκα αναβαθμίζεται σε "αγωνία", δεν είναι ανανέωση, αλλά αυτοαναίρεση.

Δηλαδή, με τη γλώσσα του παραδείγματος, αυτοαναίρεση είναι να επιδιώκεις τον αποκλεισμό της Ελένης Σωτηρίου από την ευρωβουλή νομίζοντας ότι έτσι δίνεις μάχη χαρακωμάτων υπέρ της απειλούμενης ψυχής του "αριστερού ευρωπαϊσμού" σου, και αίφνης να συνειδητοποιείς ότι (και εξαιτίας σου) το κενό καλύφθηκε από τον Θανάση Πλεύρη.

Εν κατακλείδι, θα έπρεπε να κατονομάσουμε κάποια πράγματα χωρίς παραπλανητικές επιείκειες: Οι εκπρόσωποι της "Ανανεωτικής Πτέρυγας" του Συνασπισμού περιφέρουν τη  στιλπνότητα και τη σιγουριά του άσπιλου και άμωμου στις δημόσιες παρεμβάσεις, τις δηλώσεις και την πολεμική τους. Δημιουργούν έντονα την εντύπωση ότι διακατέχονται από την ακλόνητη ανωτερότητα του αδιαμφισβήτητου γνώστη, απέναντι στους υπόλοιπους "αριστεριστές", οι οποίοι "αναλώνονται" στο να αμφιβάλλουν, να αναζητούν και, βεβαίως, να ασχολούνται με τις δουλειές που λερώνουν, χωρίς να διαμορφώνουν προφίλ "σοβαρού και υπεύθυνου" στα ποικιλώνυμα μεγάλα κανάλια.

Υποψιάζομαι ότι με αυτό τον τρόπο σκέψης και δράσης οι εκπρόσωποι της "Ανανεωτικής Πτέρυγας" νομίζουν πως κατοχυρώνουν το μαγικό κλειδί του ελέγχου των εξελίξεων στην αριστερά. Δίχως να σκοτίζονται, μέσα στη δογματική τους αυτάρκεια, μήπως τελικά το κλειδί τους ανοίξει άλλες πόρτες από εκείνες που η αριστερά χρειάζεται στην εποχή μας.

Αποφάσισα να καταθέσω τις σκέψεις μου, όχι επειδή κατ' ανάγκη με ενδιαφέρει η πορεία του Συνασπισμού, αλλά διότι ανησυχώ -και μάλιστα πάρα πολύ- για το μεγάλο κεκτημένο της ελληνικής αριστεράς: Τον ΣΥΡΙΖΑ. Υπό αυτό το πρίσμα, λοιπόν, θα (παρα)καλούσα τους μετεκλογικά λαλίστατους εκπροσώπους της "Ανανεωτικής Πτέρυγας" του ΣΥΝ να παραμερίσουν, κατά το μέτρο του δυνατού, την υπερβολική τους αυτοπεποίθηση, αυτή την αυτοπαγίδευση, που σπανίως αποδίδει την πραγματική εικόνα και την ουσιαστική διάσταση των καταστάσεων, ώστε να συμβάλουν στην ωρίμανση και ενδυνάμωση του υπαρκτού και δρώντος ΣΥΡΙΖΑ.

Οφείλουν να αντιληφθούν ότι η πτέρυγά τους έχει ανάγκη από μεγάλη πολιτική στροφή, μακριά από επιλογές συγκυβερνητισμού και συμμαχίες με εκφραστές του χρεωκοπημένου πολιτικού συστήματος. Ξεκινώντας, μάλιστα, από την αναγκαία αυτοκριτική για τα πεπραγμένα τους όλο το προηγούμενο διάστημα.

* Ο Νίκος Σκοπλάκης είναι ιστορικός-αρχαιολόγος, ανένταχτος υποστηρικτής του ΣΥΡΙΖΑ