HAYGH

Του NIKO AGO

Πολλοί θυμήθηκαν την περίπτωση του Οδυσσέα Τσενάι. Του μαθητή-σύμβολο, που έγινε η αιτία να ανοίξει μια τεράστια συζήτηση για το κατά πόσο μπορεί ένας μαθητής με ξένους γονείς να έχει τα ίδια δικαιώματα με τους γηγενείς συμμαθητές του και να δικαιούται να κρατά την ελληνική σημαία

nikoago@gmail.com

Στο άκουσμα της είδησης πως ο Μπάρακ Ομπάμα, γιος μετανάστη από την Κένυα, θα είναι ο πρώτος μαύρος πρόεδρος στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών, δεν ήταν λίγοι εκείνοι που ξεκίνησαν να κάνουν τους συνειρμούς με την Ελλάδα. Θυμάμαι πολλούς συναδέλφους αλλά και αναλυτές που αναρωτήθηκαν τότε (και δικαίως) αν κάποτε θα ζήσουμε και στην Ελλάδα μια τέτοια περίπτωση. Αν δηλαδή ένας γιος ή μια κόρη μεταναστών θα μπορέσει να κυριαρχήσει στην πολιτική ζωή του τόπου και θα καταλάβει το υψηλότερο αξίωμα της Ελληνικής Δημοκρατίας, όπως μπόρεσε στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού ο ψηλόλιγνος Αφροαμερικανός.

Πολλοί θυμήθηκαν την περίπτωση του Οδυσσέα Τσενάι. Του μαθητή-σύμβολο, που έγινε η αιτία να ανοίξει μια τεράστια συζήτηση για το κατά πόσο μπορεί ένας μαθητής με ξένους γονείς να έχει τα ίδια δικαιώματα με τους γηγενείς συμμαθητές του και να δικαιούται να κρατά την ελληνική σημαία.

Από τότε πέρασε πολύς καιρός, αλλά στην Ελλάδα ελάχιστα πράγματα έχουν αλλάξει. Ο Οδυσσέας είναι ένας άριστος φοιτητής μεταπτυχιακών σπουδών στο Χάρβαρντ και ετοιμάζεται να πάρει έδρα καθηγητή στο ομώνυμο πανεπιστήμιο. Στην Ελλάδα, κάθε εθνική γιορτή, όλο και κάποιος γονέας θα δυσανασχετήσει που τη σημαία του σχολείου όπου διδάσκεται ο γιος του ή η κόρη του θα την κρατήσει με υπερηφάνεια ένας αλλοεθνής του λόγω καλύτερης βαθμολογίας στα μαθήματα. Τα πάθη φυσικά έχουν καταλαγιάσει και τα πράγματα, τουλάχιστον σε αυτό το ζήτημα, έχουν βελτιωθεί. Κι όχι μόνο σε αυτό. Πλέον, ξένοι μαθητές και μαθήτριες, ως ένα εντελώς φυσιολογικό παρεπόμενο των καιρών και της πληθυσμιακής πολυμορφίας που έχει διαμορφωθεί στην Ελλάδα, βρίσκονται παντού όπου υπάρχει μαθητικό στοιχείο.

Η σημερινή περίπτωση είναι χαρακτηριστική. Η Τζενσίλα Φίζι (Xhensila Fizi) είναι μαθήτρια δευτέρας τάξης στο 1ο Αθλητικό Λύκειο στον Ταύρο. Οι γονείς της ήρθαν στην Ελλάδα μετά τον οικονομικό και πολιτικό «ανεμοστρόβιλο» που έπληξε τη γειτονική Αλβανία το 1997. Τότε που οι περιβόητες πυραμίδες εξελίχθηκαν σε μια τρομερή κρεατομηχανή καταβροχθίζοντας χιλιάδες ζωές.

Εγκαταστάθηκαν στην Κυψέλη, όπου ζουν μέχρι και σήμερα. Η Τζενσίλα κι ο αδελφός της, ο Ιουλιάν (πρώτη Γυμνασίου και ύψος 1.80 εκατοστά, παρακαλώ), έχουν ως μοναδικό τους χόμπι το μπάσκετ (όπως κι ο Ομπάμα, θα έλεγε κανείς). Έτσι, παρ' όλο που ο Ταύρος είναι μακριά, αυτή αποφασίζει πως εκεί θέλει να πάει, μολονότι της κοστίζει τον πρωινό της ύπνο, διότι κάθε μέρα ξυπνά στις 6.30. Εκεί εξελίχτηκε σε πολύ καλή μπασκετμπολίστρια, κάτι που δεν διέφυγε της προσοχής των υπευθύνων του τμήματος του γυναικείου μπάσκετ του Σπόρτιγκ. Κι έτσι από πέρυσι είναι μέλος της πρώτης γυναικείας  ομάδας, αν και φέτος ενισχύει την ομάδα των νεανίδων. Μάλιστα γι' αυτές της τις επιδόσεις βραβεύτηκε ως η καλύτερη μπασκετμπολίστρια στο περισινό  Πανελλαδικό Σχολικό Πρωτάθλημα! Αλλά δεν σταματάνε εδώ οι επιδόσεις της δεκαεπτάχρονης μαθήτριας.

Σε έναν διαγωνισμό που κάθε χρόνο προκηρύσσει το υπουργείο Παιδείας σε συνεργασία με τη Βουλή των Ελλήνων, στο πλαίσιο της αναπλήρωσης των εφήβων βουλευτών που επανδρώνουν τον ομώνυμο θεσμό, φέτος ο κλήρος έπεσε και στο 1ο Λύκειο Ταύρου. Μεταξύ των διαγωνιζομένων φυσικά και η Τζενσίλα, η οποία μού λέει με ένα παιδικό χαμόγελο ζωγραφισμένο ολοκάθαρα στα χείλη της όταν τη ρωτάω αν είναι καλή μαθήτρια πως είναι «φυτό». Πράγμα που στη γλώσσα των παιδιών υποδηλώνει πως είναι άριστη μαθήτρια. Εμένα -μου διηγείται- ο καθηγητής φιλόλογος μού ζήτησε προσωπικά να γράψω την έκθεση με θέμα τον ρατσισμό που είχαν ζητήσει.

«Δεν έδωσα και καμία ιδιαίτερη σημασία, αλλά ούτε και αγχώθηκα, διότι η έκθεση είναι το αγαπημένο μου μάθημα. Μάλιστα, δεν είναι λίγες οι φορές που ο φιλόλογος μού βάζει θέματα και ασκήσεις που είναι δυσκολότερα από αυτά των συμμαθητών μου, ξέροντας πως δεν θα δυσκολευτώ. Κι έτσι, όταν με πήρε τηλέφωνο μια καθηγήτρια πανεπιστημίου και μ' ενημέρωσε πως η έκθεσή μου βαθμολογήθηκε με 8,2 στα 10 και ως εκ τούτου και επειδή είχε πάρει τον δεύτερο καλύτερο βαθμό θα έπαιρνα μέρος στη Βουλή των Εφήβων, από τη μια εξεπλάγην πολύ ευχάριστα και από την άλλη αιφνιδιάστηκα. Δεν το περίμενα ποτέ. Δεν είχα κάνει τίποτα παραπάνω από μια συνηθισμένη για μένα έκθεση.

Κι όμως, μετά από την ένσταση κάποιου μαθητή για τον δικό μου βαθμό που του φάνηκε υψηλός, τα γραπτά πήγαν σφραγισμένα στη Θεσσαλονίκη και αξιολογήθηκαν από καθηγητές του Αριστοτελείου. Κι εκεί είναι και η μεγαλύτερη έκπληξη που ένιωσα. Αντί για 8,2 στην Αθήνα, πλέον βαθμολογήθηκα με 9,2. Πράγμα που σήμαινε πως όχι μόνο είμαι πρώτη μεταξύ των εφήβων που θα λάβουν μέρος για πρώτη φορά στη Βουλή, αλλά θα έχω και την τεράστια τιμή να προεδρεύω των εργασιών και να εκφωνώ και λόγο στην ολομέλεια».

Όση ώρα μιλάω με τη κόρη του, ο πατέρας κι αδελφός της δεν μπορούν να κρύψουν την υπερηφάνειά τους. Αλλά και η ίδια είναι λουσμένη από ευτυχία.

Αν οι αρχαίοι Έλληνες αναφωνούσαν πως «τα αγαθά κόποις κτώνται», στην περίπτωση της μαθήτριας με τον ηλεκτρολόγο πατέρα και την οικιακή βοηθό μητέρα, χωρίς φροντιστήρια και με άριστες επιδόσεις στον αθλητισμό αλλά και σαν μαθήτρια, αυτή η ρήση βρίσκει απόλυτη εφαρμογή. Ταυτόχρονα, όμως, αν η πολιτεία συνεχίσει να αντιμετωπίζει τα παιδιά των μεταναστών με τα ανεπαρκή απαξιωτικά της ημίμετρα και αδιαφορία, η σημερινή πρόεδρος της Βουλής των Εφήβων θα είναι σε δυο χρόνια απλώς μια μετανάστρια. Όπως χιλιάδες άλλοι συνομήλικοί της.